Als tandarts zie ik dagelijks vele aandoeningen voorbij komen. Het is mijn taak om de patiënt uit te
leggen wat er in de mond gebeurt en wat er aan te doen is. Na 20 jaar werken aan de stoel, gaat me
dit ondertussen makkelijk af. Maar mondbranden of tongbranden vind ik nog altijd een lastig
fenomenen om aan de patiënt uit te leggen. Hier spelen vaak meerdere factoren mee, die allemaal
kunnen bijdragen aan het probleem. Maar lang niet altijd kan een duidelijke oorzaak worden
gevonden. Misschien is dat de reden dat ik er in mijn opleiding tot tandarts weinig over heb geleerd.
Sinds mijn studie in de orthomoleculaire therapie, is mijn interesse voor dit onderwerp wel weer
gewekt. Vanuit de holistische visie op ziekte, die orthomoleculaire therapie kenmerkt, bekijk je het
probleem vanuit meerdere invalshoeken. Een mooie aanvulling op mijn werk aan de stoel.
Mondbranden, wat is het?
Patiënten met mondbranden hebben een continue branderige pijn in de mondholte. Het meest
pijnlijk zijn vaak de punt en de zijkanten van de tong. Vandaar dat ik hier beide termen gezamenlijk
bespreek. Een andere term die je in dit verband wel eens voorbij ziet komen is “Burning mouth
syndrome” (BMS).
Mondbranden is een klacht die vrij veel voorkomt, met name bij mensen tussen de veertig en
zeventig jaar. Helaas zijn vooral vrouwen na de menopause de pineut. Mondbranden kan een klacht
op zich zijn maar het kan ook een verschijnsel zijn bij een andere aandoening.
Mogelijke oorzaken mondbranden
Er zijn verschillende indelingen bekend om mondbranden te classificeren. De onderstaande indeling
in 3 types gebruik ik om de patiënt te helpen de oorzaak op te sporen.
Type 1:
Dit type komt voor bij 35% van de patiënten. Na het ontwaken is de patiënt pijnvrij en de pijn neemt
toe gedurende de dag. Deze vorm is vaak geassocieerd met medische factoren zoals:
- Een mondslijmvliesaandoening, bijvoorbeeld een ontsteking. Dit kan veroorzaakt worden door een virus, een bacterie of door de schimmel Candida.
- Een bijwerking van een medicijn (bijvoorbeeld hartmedicatie)
- Een slecht passend kunstgebit of gebitsprothese.
- Een verminderde speekselproductie. Dit kan worden veroorzaakt door ouderdom of door het syndroom van Sjögren.
- Een tekort aan vitamine B12, ijzer, vitamine C, vitamine B6, foliumzuur en zink. De tong voelt dan meestal ook glad aan doordat de fijnkorrelige structuur ontbreekt.
- Diabetes (“suiker”) wordt ook beschreven als mogelijk oorzaak. En dan vooral als de bloedsuiker nog vaak ontregeld (en dus te hoog) is.
- Een hormonale oorzaak. De klacht komt meer voor bij vrouwen na de overgang. Het is echter nog onduidelijk hoe dit werkt.
- Chemotherapie. Eén van de bijwerkingen van chemotherapie is mondbranden.
- Hypothyroïdie (een traag werkende schildklier). Deze zie ik vaak bij vrouwen.
- Bloedarmoede
- Maag – darm klachten
Type 2:
Dit type komt bij 55% van de patiënten voor. De klachten zijn continu aanwezig en de patiënt
ondervindt hinder bij het inslapen.
Type 3:
Dit type komt voor bij 10% van de patiënten. De symptomen komen en gaan. Het lijkt er bij dit type
op dat voedselovergevoeligheid en allergenen een belangrijke rol spelen. Denk aan:
- Een allergie voor een gebitsprothese of voor metalen die in de tandheelkunde worden gebruikt (denk aan beugels, vullingen of implantaten).
- Een allergie voor het schuimmiddel dat in tandpasta`s wordt gebruikt (Natrium Lauryl Sulfaat of Sodium Laureth Sulfate, oftewel SLS).
- Sorbinezuur (E200) en benzoëzuur (E210-E213): conserveringsmiddelen die toegevoegd worden aan sauzen, frisdranken, mayonaise, sladressing, kaas en toetjes.
- Bepaalde bestanddelen uit kaneel.
- Propyleenglycol (E1520): een oplosmiddel dat voorkomt in snoepgoed, margarine, halvarine en bak- en braadproducten.
Hoe nu verder?
Bij klachten die niet vanzelf over gaan en waar ik niet direct een tandheelkundige oorzaak kan
vinden, verwijs ik door naar de huisarts, de allergoloog, de kaakchirurg of het allergiespreekuur van
ACTA. In sommige gevallen is er geen duidelijke oorzaak van mondbranden. In dat geval is
behandeling erg moeilijk. Veel mensen met klachten als mondbranden en tongbranden maken zich
erg ongerust. Het uitsluiten van andere aandoeningen is juist daarom belangrijk.
Als klacht op zich zijn zowel mondbranden als tongbranden heel vervelend, maar wel onschuldig. De
klachten kunnen maandenlang aanhouden en kunnen gelukkig ook plotseling helemaal verdwijnen.
Omdat het zo’n lastige klacht is, is het zeker waardevol om het probleem vanuit meerdere
invalshoeken te bekijken. Mijn ervaring is dat orthomoleculaire therapie hier zeker een mooie
bijdrage kan leveren.
